Leather 7 Loafer Women Black Clarissa Round Rozmiar 5 Naturalizer Toe OS7xP
Koszula Koszula Promocje Promocje Gazetkapromocyjna24 Promocje Nocna Gazetkapromocyjna24 Nocna

Jest to dział nauki o języku zajmujący się badaniem procesu powstawania głosu oraz opisem i klasyfikacją głosek.

Głoska

jest to najmniejsza, dająca się wyodrębnić słuchowo część wymówionego wyrazu, która nie ma własnego znaczenia (poza wypadkami, kiedy jedna głoska stanowi wyraz, np. a, i, w, z, o).

Wśród głosek wyróżniamy:

  • samogłoski
    (głoski mogące samodzielnie tworzyć sylaby; jest ich 8). Wszystkie samogłoski są dźwięczne.
    W języku polskim samogłoski są jedynymi głoskami, które są sylabotwórcze (bez samogłoski nie ma sylaby).
    Wyróżniamy samogłoski:

    • ustne: a, e, i, o, u, y
    • nosowe: ą, ę

  • spółgłoski
    (głoski niemogące samodzielnie tworzyć sylaby)95 Ultra Nike Trainers Blue Se Max Mens Air qzqECwtU

    • ustne: b, c, ć, d, f, g, h, k, l, ł, p, r, s, ś, t, w, z, ź, ż
    • nosowe: m, m’, n, n’ , ń
    • Samogłoski wymawiamy przy dość dużym rozwarciu ust, są więc głoskami otwartymi, a przy wymawianiu spółgłosek stopień zbliżenia narządów mowy bywa znaczny.
    • Głoski powstają dzięki pracy narządów mowy na skutek modyfikowania strumienia powietrza 440 Sp Blue Dzień Sock Sz Rozmiar 10 Niepodległości 686058 Dart Nike 1qwPawydychanego z płuc.
    • Głosek jest więcej niż liter. Często łączymy kilka liter, by oznaczyć jedną głoskę, np. cz, sz, rz, dz, dź, dż (to tzw. dwuznaki – każde dwie litery oznaczają wspólnie tylko jeden dźwięk).

Litera

jest to graficzny znak głoski; najmniejsza część wyrazu napisanego.

Pamiętaj!!!

  • Litery – służą do zapisywania głosek.
  • Litera to nie to samo co głoska!
  • Liczba głosek i liter w tym samym wyrazie jest często inna, np.

    wyraz ciocia  6 liter, bo: c – i – o – c – i – a,

        ale tylko 4 głoski, bo: ci – o – ci –a

    wyraz deszcz 6 liter, bo: d – e – s – z – c – z, 
        ale tylko 4 głoski, bo: d – e – sz –cz

Alfabet

to zespół liter oznaczających dźwięki danego języka ułożonych zawsze w takim samym porządku.
Polski alfabet ma 32 litery (a, ą, b, c, ć, d, e, ę, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, ń, o, ó, p, r, s, ś, t, u, w, y, z, ź, ż).


Znaki diakrytyczne

są to znaki graficzne używane w systemach pisma, umieszczane nad lub pod literą, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. Nocna Nocna Promocje Promocje Promocje Koszula Gazetkapromocyjna24 Gazetkapromocyjna24 Koszula
W języku polskim jest 9 liter tworzonych za pomocą znaków diakrytycznych: ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż.

Sylaba (zgłoska)

Sylaby mogą być jednoliterowe, wieloliterowe, tu reguły gry wyznaczają samogłoski.

  • oaza     o-a-za 
  • matematyka    ma-te-ma-ty-ka 
  • dom     dom (wyraz jednosylabowy) 
  • panna    pan-na 
  • rzeczpospolita    rzecz-pos-po-li-ta

Czym głoska różni się od zgłoski?

Zgłoska to nic innego, jak sylaba.

Uwaga
Litera i może pełnić różne funkcje.

  • Może być znakiem graficznym głoski, np. Ikar, igła – występuje wówczas zawsze przed spółgłoską.
  • Może być znakiem graficznym głoski i oraz zmiękczeniem poprzedzającej ją spółgłoski, np.
    kochanymi, domami – występuje wówczas na końcu wyrazu.
    B Zee Get Black Do 1298310 Armour Buty Męskie White Koszykówki Under POqxfWYC
  • 3Może być wyłącznie znakiem miękkości poprzedzającej ją spółgłoski, np.
    cień, dzień, miasto, wioska
    – występuje wówczas zawsze przed samogłoską.

Podział głosek

 Głoski Cechy charakterystyczne

samogłoski
Adidas Damski 11 M Sneakers Element Race White Fashion dwrqrt4

– a, ą, e, ę, i, o, u, y
• wszystkie samogłoski są dźwięczne!
• mamy dwie samogłoski nosowe: ą, ę; pozostałe są ustne
 spółgłoski
– wszystkie pozostałe głoski, np.: b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, p, d, t, sz, ź, dż, dź, ś, ń, cz

Głoski dzielimy, biorąc pod uwagę 5 kryteriów:

udział wiązadeł głosowychGazetkapromocyjna24 Promocje Koszula Koszula Nocna Nocna Gazetkapromocyjna24 Promocje Promocje

  • dźwięczne b, b’, d, d’, g, g’, h. h’, dz, dź, dż, j, l, l’, ł, m, m’, n, n’, w, w’, r, z, ż, ź,
  • bezdźwięczne
    c, ć, cz, ch, ch’, f, f’, k, k’, p, p’, t, s, ś, sz.

Uwaga! Niektóre głoski dźwięczne mają swój bezdźwięczny
odpowiednik: b : p, w : f, d : t, z : s, g : k itd.

udział środkowej części języka

  • miękkie (środkowa część języka dotyka podniebienia twardego)
    p’, b’, f’ , w’, ś, ź, ć, ch’, dź, m’, n’, l’, j, k’, g’
  • twarde (środkowa część języka spoczywa na dnie jamy ustnej).
    Większość spółgłosek w języku polskim to głoski twarde.
    p, b, f, w, s, z, c, ch, dz, n, m, l, ł, k, g, t, d, sz, ż, cz, dż, r

udział podniebienia miękkiego

  • nosowe (powietrze przepływa częściowo przez jamę ustną, częściowo przez jamę nosową).
    • samogłoski – ą, ę  
    • spółgłoski – m, m’, n, n’, ń
    Promocje Koszula Gazetkapromocyjna24 Koszula Nocna Promocje Promocje Nocna Gazetkapromocyjna24
  • ustne (powietrza przepływa tylko przez jamę ustną).
    Są to wszystkie pozostałe głoski.


miejsce artykulacji

  • wargowe
  • wargowo-zębowe
  • przedniojęzykowe
  • środkowojęzykowe
  • tylnojęzykowe


stopień zwarcia narządów mowy

  • zwarte
  • szczelinowe
  • zwarto-szczelinowe
  • półotwarte
  • Gazetkapromocyjna24 Promocje Koszula Nocna Promocje Gazetkapromocyjna24 Koszula Promocje Nocna

 

Zobacz:

Fonetyka TEST

 

TEST z fonetyki

Nauki o języku

 

 

Tagged
  • fonetyka
  • nauka o języku
PODYSKUTUJ:
Timberland Half Jd Cab Sports Darkgreyfullgrain Boots Grey Killington Mens PrYwqP